Ocak ayında 1411 lira olarak belirlenen günlük gıda giderleri, mart ayı itibarıyla 1706 liraya yükseldi. Sağlık Bakanlığı’nın referans menüleri kullanılarak yapılan maliyet hesaplamaları, mutfaktaki enflasyonun resmi verilere kıyasla çok daha hızlı bir artış gösterdiğini gözler önüne serdi. Toplum Çalışmaları Enstitüsü, sağlıklı ve dengeli beslenmenin maliyetini ölçen ‘İdeal Beslenme Endeksi’nin ilk sonuçlarını açıkladı. 2026’nın ilk üç ayında sağlıklı beslenme için gereken maliyet, yüzde 20’nin üzerinde bir artışla dikkat çekti. Dört kişilik bir ailenin (10 yaşında bir kız çocuğu, 16 yaşında bir erkek çocuğu, 42 yaşında bir kadın ve 42 yaşında bir erkek) sadece sağlıklı beslenebilmesi için mart ayı sonunda günlük gıda harcaması 1706 liraya ulaştı; bu, aylık toplamda 51 bin lirayı geçti.
Bu 51 bin liralık maliyet, yalnızca ‘çiğ gıda’ ürünlerini kapsıyor. Yemeğin pişirilmesi için gereken elektrik, doğalgaz ve su masrafları ile hazırlık sürecindeki emek ve zaman maliyeti bu rakamlara dahil edilmedi. Eğer dışarıda yemek yeme maliyetleri de göz önünde bulundurulursa, hanelerin gerçek mutfak enflasyonunun çok daha yüksek olduğu öngörülüyor. Toplum Çalışmaları Enstitüsü’nün raporunun başlangıcında Türkiye’deki gelir eşitsizliğinin gıda harcamalarındaki etkisine vurgu yapıldı. En yoksul yüzde 20’lik kesim, toplam harcamalarının yüzde 30.4’ünü gıda ve alkolsüz içeceklere ayırmak zorunda kalıyor. Ancak en zengin yüzde 20’lik kesim için bu oran yalnızca yüzde 12.8 seviyesinde.
Raporda, çok bireyli ve çocuklu ailelerdeki baskının arttığına dikkat çekildi. “Günlük harcama tutarlarının ulaştığı seviyeler, özellikle çok bireyli ve çocuklu haneler için aylık toplam maliyet üzerinde önemli bir baskı oluşturabilir. Elde edilen veriler, sağlıklı ve dengeli beslenme standardının korunmasının, kısa dönemli fiyat dalgalanmalarına rağmen aileler için artan bir maliyet yükü doğurduğunu göstermektedir. Günlük maliyetlerdeki görünürdeki küçük artışların, aylık toplam harcamalara yansıtıldığında önemli boyutlara ulaştığı dikkate alınmalıdır.” ifadeleri yer aldı.
