Türkiye’de Eğitim Seviyesindeki Artışta Öne Çıkan İller

Türkiye'de Eğitim Seviyesindeki Artışta Öne Çıkan İller

Türkiye genelinde eğitim seviyesindeki artış ve illerin bu konudaki performansları hakkında resmi veriler gün yüzüne çıkarıldı. 25-34 yaş aralığında bulunan genç yetişkinlerin yükseköğrenim görme oranlarının incelendiği rapora göre, kadınların yükseköğretim mezuniyet oranları erkekleri geride bırakmış durumda. Küresel düzeyde Türkiye, yüzde 44,9’luk üniversite mezuniyeti oranıyla OECD ortalaması olan yüzde 48,7’ye yaklaşma eğiliminde.

Kadınların yükseköğretim mezuniyet oranındaki artış dikkat çekiyor. 2008 yılında 25-34 yaş grubundaki kadın mezun oranı yalnızca yüzde 12,5 iken, 2025 yılı itibarıyla bu oran yüzde 50,3’e ulaştı. Aynı dönemde erkekler için ise bu oran yüzde 14,6’dan yüzde 41,0’a yükseldi. Bu sonuçlar, genç kadınların yarısından fazlasının yükseköğretim diplomasına sahip olduğunu gösteriyor.

2025 yılı verilerine göre, Türkiye’de 25 yaş ve üzeri bireylerin ortalama eğitim süresi 9,6 yıl olarak hesaplanırken, bu süre erkeklerde 10,3 yıl, kadınlarda ise 8,9 yıl olarak kaydedildi. Ankara, 10,9 yıllık ortalaması ile Türkiye’nin en yüksek eğitim süresine sahip ili oldu. Ankara’yı İstanbul, Eskişehir, Kocaeli ve Yalova takip ederken, en düşük eğitim süresine sahip iller arasında 7,6 yıl ile Ağrı, ardından Şanlıurfa, Muş, Kastamonu ve Van yer aldı.

2016-2025 yılları arasında en fazla eğitim süresi artışı yaşanan iller ise Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yoğunlaştı. Eğitim süresindeki artış sıralaması şu şekilde oluştu: Şırnak (%48,5 artış), Hakkari (%40,4 artış), Muş (%35,7 artış), Şanlıurfa (%35,5 artış) ve Van (%33,1 artış). Eğitim süresinin en az arttığı iller ise Ankara (%13,2), Eskişehir (%14,5) ve Tekirdağ (%14,6) olarak belirlendi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) raporunda, 6 yaş ve üzerindeki okuma yazma bilenlerin oranının 2008’deki yüzde 91,8’den 2025’te yüzde 97,9’a yükseldiği gözlemlendi. Ebeveynlerin eğitim seviyesinin çocuklar üzerindeki etkisi de ortaya kondu. Araştırmaya göre, annesi üniversite mezunu olan bireylerin yüzde 84,2’si yükseköğretimi başarıyla tamamlıyor. Babası üniversite mezunu olan bireylerde bu oran yüzde 80,4 seviyesinde. Öte yandan, annesinin eğitim seviyesi ortaokul ve altı olan bireylerin yalnızca yüzde 29,4’ünün yükseköğretime erişebildiği tespit edildi.

Author: Serkan Demir